تولید کننده : نیرو بخار آراز
منابع تحت فشار یکی از اجزای مهم در سیستمهای تأمین آب و تاسیسات صنعتی محسوب میشوند. وظیفه اصلی این منابع، ذخیره و تنظیم فشار آب یا سیالات است. اما یکی از مشکلات رایجی که در طول زمان رخ میدهد، نشتی در بدنه یا اتصالات این مخازن است. این مشکل نهتنها موجب هدررفت انرژی و آب میشود، بلکه در صورت بیتوجهی میتواند خسارتهای جدیتری مانند ترکیدگی یا از کار افتادن کامل سیستم را به همراه داشته باشد. در این مقاله با دیدی کارشناسی به بررسی دلایل نشتی منابع تحت فشار، روشهای ترمیم و راهکارهای پیشگیری میپردازیم.

دلایل اصلی نشتی در منابع تحت فشار
خوردگی داخلی یا خارجی: تماس مداوم آب با بدنه فلزی و وجود املاح و اکسیژن محلول در آب، باعث خوردگی تدریجی میشود. بهویژه اگر منبع فاقد پوشش ضدزنگ مناسب باشد.
فرسودگی دیافراگم یا تیوپ داخلی: در منابع دیافراگمی، پارگی یا ترک در تیوپ منجر به تماس مستقیم آب با بدنه میشود و در نهایت نشتی ایجاد میکند.
فشار بیش از حد مجاز: تنظیم نبودن کلید پمپ یا نصب نادرست شیر اطمینان ممکن است باعث افزایش فشار و ایجاد ترکهای ریز در بدنه شود.
اتصالات معیوب یا نصب غیراصولی: بسیاری از نشتیها در محل جوشها، فلنجها یا اتصالات رزوهای دیده میشوند. استفاده از اتصالات بیکیفیت احتمال بروز نشتی را بیشتر میکند.
کیفیت پایین ساخت: منابعی که مطابق استانداردهای ASME یا API تولید نشدهاند، مقاومت لازم در برابر فشار و شرایط کاری طولانیمدت را ندارند.
روشهای تشخیص نشتی
بازرسی چشمی: وجود لکههای زنگ، قطرات آب یا رطوبت اطراف بدنه میتواند نشانهای از نشتی باشد.
تست فشار هیدرواستاتیک: پر کردن منبع با آب و افزایش فشار برای مشخص شدن محل ترکها.
استفاده از مواد رنگزا یا نشتیاب التراسونیک: برای تشخیص ترکهای ریز و غیرقابلمشاهده.

روشهای ترمیم نشتی منابع تحت فشار
جوشکاری و وصلهگذاری: در صورت وجود ترک یا سوراخ کوچک در بدنه فلزی، میتوان با جوشکاری و قرار دادن ورق تقویتی مشکل را برطرف کرد. البته این کار باید توسط جوشکار ماهر و مطابق استاندارد انجام شود.
تعویض دیافراگم یا تیوپ: اگر نشتی به دلیل پارگی تیوپ داخلی باشد، سادهترین راهکار تعویض قطعه است.
استفاده از رزینها و اپوکسیهای صنعتی: در ترکهای سطحی میتوان از مواد پلیمری و اپوکسی ضدآب استفاده کرد. این روش موقت است و بیشتر برای کاهش هزینهها در کوتاهمدت استفاده میشود.
تعویض کامل منبع: در مواردی که خوردگی شدید یا ترکهای بزرگ وجود دارد، تعویض منبع اقتصادیتر و ایمنتر است.
مثال واقعی از صنعت
در سال ۱۴۰۱ در یک مجتمع مسکونی در مشهد، نشتی منبع تحت فشار باعث کاهش فشار آب طبقات بالا شد. پس از بررسی مشخص شد که دیافراگم منبع سوراخ شده است. تعویض دیافراگم در کمتر از ۴ ساعت انجام شد و هزینه آن تنها ۲۰٪ قیمت خرید منبع جدید بود. این مثال نشان میدهد که همیشه تعویض کل منبع ضروری نیست.
راهکارهای پیشگیری از نشتی
استفاده از منابع تحت فشار تولیدشده بر اساس استاندارد ASME Section VIII
اجرای سرویس و بازرسی دورهای (هر ۶ ماه یک بار)
تعویض بهموقع تیوپ یا دیافراگم داخلی
کنترل و تنظیم فشار کلید پمپ برای جلوگیری از فشار بیش از حد
رنگآمیزی و پوشش ضدزنگ بدنه خارجی

پرسشهای متداول
۱. چرا منابع تحت فشار دچار نشتی میشوند؟ عمدهترین دلیل، خوردگی و فرسودگی دیافراگم یا بدنه است.
۲. آیا میتوان نشتی را بدون جوشکاری رفع کرد؟ در ترکهای سطحی میتوان از اپوکسی استفاده کرد، اما موقت است.
۳. چه زمانی باید منبع را تعویض کرد؟ وقتی ترکهای بزرگ یا خوردگی وسیع وجود داشته باشد، تعویض بهترین گزینه است.
۴. آیا نشتی منابع تحت فشار خطرناک است؟ بله، زیرا میتواند منجر به ترکیدگی یا آسیب به پمپ و سیستم لولهکشی شود.
۵. هزینه تعمیر کمتر است یا تعویض؟ بستگی به شدت آسیب دارد. در موارد جزئی، تعمیر مقرونبهصرفهتر است.
۶. آیا همه منابع تحت فشار دیافراگم دارند؟ خیر، برخی مدلها از نوع ساده یا بدون دیافراگم هستند.
۷. طول عمر متوسط این منابع چقدر است؟ بین ۷ تا ۱۲ سال بسته به کیفیت ساخت و شرایط کاری.
۸. چگونه میتوان از نشتی جلوگیری کرد؟ با سرویس منظم، کنترل فشار و استفاده از منبع استاندارد.
۹. آیا تعویض دیافراگم سخت است؟ خیر، کار سادهای است و در کمتر از چند ساعت انجام میشود.
۱۰. بهترین جنس بدنه برای منابع تحت فشار چیست؟ فولاد ضدزنگ یا فولاد با پوشش اپوکسی بیشترین دوام را دارد.
جمعبندی و نتیجهگیری
نشتی در منابع تحت فشار مشکلی شایع اما قابل کنترل است. اگر علت نشتی بهموقع تشخیص داده شود، با روشهایی مانند جوشکاری، تعویض دیافراگم یا استفاده از پوششهای اپوکسی میتوان عمر مفید منبع را افزایش داد. با این حال در شرایطی که آسیب گسترده است، تعویض کامل منبع بهترین و ایمنترین گزینه خواهد بود. اگر به دنبال خرید یا مشاوره برای انتخاب منبع تحت فشار استاندارد هستید، کارشناسان ما آمادهاند تا با ارائه راهکارهای تخصصی، مناسبترین گزینه را به شما معرفی کنند. انتخاب فروشگاه ما یعنی بهرهمندی از محصولات اصل، خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی حرفهای در تمام مراحل.